Eric Coolen heeft talloze inspiratiebronnen en voorbeelden, maar zijn grootste inspiratie is zonder twijfel Winsor McCay. In tekenstijl, ondernemerschap, werkdrift en productie vormt McCay het ultieme referentiepunt.

Winsor McCay: pionier van verbeelding, beweging en performance

Winsor McCay (1869–1934) geldt als een van de grondleggers van zowel de moderne strip als de animatiefilm. In een tijd waarin deze media nog nauwelijks waren gedefinieerd, verkende McCay met uitzonderlijke technische beheersing en een onbegrensde fantasie de mogelijkheden van beeld, tijd, beweging en performance. Zijn werk vormt een brug tussen negentiende-eeuwse illustratiekunst en de visuele cultuur van de twintigste eeuw.

McCay werd geboren in Spring Lake, Michigan, en groeide op in het Amerikaanse Midwesten. Zijn professionele carrière bracht hem eerst naar Cincinnati, waar hij werkte voor de Cincinnati Enquirer. Daar ontwikkelde hij zijn uitzonderlijke tekentechniek en gevoel voor theatrale compositie. Later verhuisde hij naar New York, het centrum van de Amerikaanse krantenwereld, waar hij het grootste deel van zijn leven zou wonen en werken. Hij leefde onder meer in Manhattan en Brooklyn, dicht bij de redacties waarvoor hij tekende, en overleed uiteindelijk in Brooklyn in 1934.

Zijn loopbaan als krantenillustrator speelde zich af binnen de invloedrijke dagbladpers van het begin van de twintigste eeuw. Na zijn werk voor de Cincinnati Enquirer brak McCay definitief door bij de New York Herald (later de New York Herald Tribune). Voor deze krant creëerde hij zijn belangrijkste strips, waaronder Little Nemo in Slumberland, Dream of the Rarebit Fiend en Little Sammy Sneeze. In 1911 stapte hij over naar de New York American, onderdeel van het krantenimperium van William Randolph Hearst. Deze overstap bood financiële zekerheid, maar beperkte zijn artistieke vrijheid, een spanning die zijn latere werk zou tekenen.

Met Little Nemo in Slumberland (1905) tilde McCay de strip naar een ongekend artistiek niveau. De pagina’s zijn monumentaal opgezet, met een verfijnde balans tussen architectuur, perspectief en ritme. De droom fungeerde als narratief kader waarin logica oploste en vorm voortdurend kon veranderen. McCays tekeningen zijn tegelijkertijd technisch streng en poëtisch vrij, wat zijn werk tijdloos maakt.

Dat gevoel voor ritme en timing vertaalde McCay naar animatie. In films als Gertie the Dinosaur (1914) gaf hij zijn tekeningen gewicht, karakter en emotionele overtuigingskracht. Deze animaties presenteerde hij vaak binnen zijn vaudeville-optredens. Op het podium trad McCay op als performer die live “in gesprek” ging met zijn geprojecteerde figuren. Het publiek zag niet alleen de animatie, maar ook de maker zelf, die de illusie van leven bewust opvoerde en tegelijkertijd onthulde.

De vaudeville-optredens vormen een sleutel tot McCays oeuvre. Ze laten zien dat hij animatie beschouwde als een performatief medium, waarin tekenen, beweging en publiekservaring samenvloeien. McCay stond letterlijk tussen zijn werk en het publiek in en maakte zichzelf onderdeel van de voorstelling.

Naast zijn publieke werk leidde McCay een relatief teruggetrokken privéleven. Hij was getrouwd met Maude Leonore Dufour, met wie hij één zoon kreeg, Robert Winsor McCay. Zijn gezinsleven stond in scherp contrast met de extravagante droomwerelden die hij tekende, maar vormde de stabiele achtergrond waartegen hij zijn arbeidsintensieve en vaak solistische werk kon volhouden.

McCay werkte grotendeels alleen, gedreven door ambacht, precisie en persoonlijke controle, in een tijd waarin animatie zich later zou ontwikkelen tot een industriële, collectieve praktijk. Die positie tussen twee tijdperken verklaart zowel de beperkte omvang van zijn oeuvre als de uitzonderlijke kwaliteit ervan.

Winsor McCay werd begraven op The Evergreens Cemetery in Brooklyn New York.

Zijn nalatenschap leeft voort in strip, animatie en visuele kunst. Door krant, podium en film te verbinden, liet McCay zien dat tekenen meer kan zijn dan illustratie: het is een manier om tijd te vormen, beweging te suggereren en dromen zichtbaar te maken.

LITTLE NEMO ANIMATIEFILM 1911

Winsor McCay: The Famous Cartoonist of the NY Herald and His Moving Comics, beter bekend als Little Nemo, is een Amerikaanse stomme animatiefilm uit 1911, gemaakt door Winsor McCay. De film behoort tot de vroegste animatieproducties en was McCays debuut op dit gebied. De personages zijn afkomstig uit zijn strip Little Nemo in Slumberland.

Wat de film onderscheidde van eerdere animatie-experimenten, was de uitzonderlijk expressieve karakteranimatie. Little Nemo ging op 8 april 1911 in première in de bioscoop; vier dagen later verwerkte McCay de film in zijn variétéact.

De positieve ontvangst bracht hem ertoe elk beeldje van de oorspronkelijke zwart-witfilm met de hand in te kleuren. Het succes van Little Nemo moedigde McCay aan zich intensiever op animatie toe te leggen. Na deze film maakte hij How a Mosquito Operates (1912) en zijn bekendste werk, Gertie the Dinosaur (1914).

HOW A MOSQUITO OPERATES ANIMATIEFILM 1912

How a Mosquito Operates is een Amerikaanse stomme animatiefilm uit 1912 van Winsor McCay. De zes minuten durende korte film verbeeldt hoe een slapende man wordt geteisterd door een reusachtige mug. De film behoort tot de vroegste animatieproducties en was technisch gezien zijn tijd ver vooruit. How a Mosquito Operates staat ook bekend onder de titels The Story of a Mosquito en Winsor McCay and His Jersey Skeeters.

In november 2021 en september 2024 was Eric in New York voor zijn project Op Zoek Naar Winsor McCay. Hij bezocht diverse McCay-locaties.

O.a. zijn laatste rustplaats op Evergreen Cemetery in Brooklyn.

Studies tekenen in the National Library

November 2021

EVERGREEN CEMETERY BROOKLYN NY

September 2024

EVERGREEN CEMETERY BROOKLYN NY

November 2021

In 2016 bezocht Eric een grote McCay-overzichtstentoonstelling in de Schirn te Frankfurt.

In 2016 gebruikte Eric een illustratie van McCay als uitgangspunt voor een pastiche. Het werd gebruikt in een boekje voor de Vereniging van Mycologen. Een uitgave van Nieuwe Gracht Producties.